NRB को नयाँ संकेत: उत्पादनमा फोकस, बैंकिङ क्षेत्रमा कडा निगरानी!

Feb 24, 2026
191

📊 नेपाल राष्ट्र बैंक — आर्थिक वर्ष २०८२/८३ (2025/26) मौद्रिक नीतिको मध्य-अवधि समीक्षा

नेपाल Rastra Bank (NRB) ले जारी गरेको मध्य-अवधि समीक्षा (Mid-Term Review) मा मौद्रिक नीति कार्यान्वयन, वित्तीय सन्तुलन र आगामी नीति समायोजनका मुख्य बुँदा समावेश गरिएको छ। यो आर्थिक परिस्थितिको मूल्याङ्कन र वित्तीय प्रणालीमा सुधार ल्याउने दिशामा केन्द्रित छ।

🧠 १. नीति उद्देश्य र आर्थिक पृष्ठभूमि

नेपाल राष्ट्र बैंकको मौद्रिक नीति २०८२/८३ को मूल उद्देश्य हुन्:

📌 मूल्य स्थिरता कायम गर्ने
📌 आर्थिक वृद्धिलाई समर्थन दिने
📌 निरन्तर वित्तीय सन्तुलना बनाइराख्ने
📌 उत्पादन-मुखी क्षेत्रमा ऋण प्रवाह बढाउने

मध्य-अवधि समीक्षाले यिनै नीतिहरुको कार्यान्वयनको अवस्था, जोखिम तथा सुधारका उपायहरु समेटेर अर्थतन्त्रमा निरन्तरता ल्याउन खोजेको हो।

📉 २. मौद्रिक नीतिमा

समीक्षामा मुख्य गरी मौद्रिक नीतिका मुख्य दरहरु तथा अनुपातहरुमा कुनै परिवर्तन नगरेको उल्लेख गरिएको छ:

📍 अन्तरबैंक ब्याजदर, बैंक दर, अनिवार्य नगद सञ्चिती अनुपात (CRR) र अनिवार्य तरलता अनुपात (SLR) यथावत राखिएको छ।
📍 तर, मौद्रिक नीतिमा ऋण प्रवाहलाई सहज बनाउने नीतिहरु समावेश गरिएको छ।

🚜 ३. उत्पादन-मुखी तथा प्राथमिक क्षेत्रको प्रोत्साहन

मध्य-अवधि समीक्षाको सबभन्दा ठूलो र सर्वाधिक महत्त्वपूर्ण बुँदा भनेको उत्पादन-मुखी क्षेत्र, कृषि, ऊर्जा, साना तथा सूक्ष्म उद्यमहरुमा ऋण विस्तार गर्नु हो। यसका लागि:

🔹 कृषि, ऊर्जा, सूक्ष्म र साना उद्यमहरुमा ऋण सीमा विस्तार गर्ने
🔹 पर्यटन, सूचना प्रविधि (IT) र घरेलु कच्चा पदार्थमा आधारित निर्यात उद्योगलाई ऋण प्रवाह बढाउने व्यवस्था
🔹 वित्तीय संस्थाहरुले उत्पादन-मुखी क्षेत्रमा ऋण दिन प्रवर्द्धन गर्न निर्देशन
🔹 दोस्रो वित्तीय क्षेत्र विकास रणनीति (२०७९/८२–२०८६/८७) सम्बन्धी कार्यक्रमहरु क्रमश कार्यान्वयन गर्ने योजना

🏦 ४. वित्तीय क्षेत्रमा समेत सुधारको प्राथमिकता

मौद्रिक नीतिले वित्तीय क्षेत्रलाई सुदृढ बनाउने र थप सहभागिता सुनिश्चित गर्ने भावना राखेको छ:

✅ वित्तीय संस्थाहरुमा जोखिम व्यवस्थापन सुधार
✅ गैर-निष्क्रिय (Non-Performing) ऋण व्यवस्थापन
✅ बैंकिङ प्रणालीको दक्षता सुधार
✅ डिजिटल र इ-भुक्तानी प्रणालीलाई प्रवर्द्धन

📈 ५. अर्थतन्त्रका संकेत र सुधारका दिशा

मध्य-अवधि समीक्षामा अर्थतन्त्रका संकेतहरु बारे दिइएको बुँदा:

🔸 कर्जाको वृद्धिले आर्थिक क्रियाकलापलाई तीव्र बनाएको
🔸 तरलता व्यवस्थापनमा केही चुनौतीहरु रहेको
🔸 मूल्यस्तरमा स्थिरता कायमै रहेको
🔸 वित्तीय सन्तुलन कायम राख्ने संकेत देखिएको

नेपाल राष्ट्र बैंकको २०८२/८३ मध्य-अवधि समीक्षा ले मौद्रिक नीतिको लक्ष्यलाई स्थिर राख्दै:

✔️ उत्पादन-आधारित ऋण विस्तार गर्ने
✔️ वित्तीय स्थिरता कायम राख्ने
✔️ प्राथमिक क्षेत्र र व्यवसायमा लगानी प्रवाहमा सुधार ल्याउने

जस्ता महत्वपूर्ण बुँदा समेटेर नेपालको आर्थिक वृद्धिलाई थप गतिशील बनाउने प्रयास गरेको देखिन्छ। Nepal Rastra Bank monetary policy

Share Market Training + Sarbaguna SMS Pack
Contact: Deep Thapa
Call: 9849290806